اهمیت درب خروجی اضطراری و درب ضد آتش استاندارد ساختمان

درب خروجی اضطراری مناسب و استاندارد ساختمان

رشد روز افزون جمعیت و نیاز به مسکن و همچنین گسترش مجتمع‌های  اداری، تجاری، مدارس و...در کلان شهرهایی مثل مشهد، تهران، شیراز افزایش ساخت و ساز را به دنبال داشته است .متاسفانه برخی اوقات  عدم آگاهی از اصول ایمنی ساختمانها و بعضا کوتاهی  برخی افراد مسئول، حوادث و سوانح تلخ بسیاری رادر زمان وقوع زلزله، آتش سوزی و... موجب شده و  خسارت مالی و جانی فراوانی را به شهروندان محترم تحمیل می‌نماید.
نکته بسیار مهم امکان تخلیه سریع مجتمع‌ها و ادارات، مدارس و...در زمان بروز حوادثی چون زلزله یا آتش سوزی می‌باشد برای این منظور باید به نکات کلیدی و مهم بسیاری توجه کرد. یکی از این موارد درب‌های خروجی است .

زمانی که حادثه‌ای مانند آتش سوزی در یک ساختمان به وقوع می‌پیوندد می‌بایست همه افراد داخل ساختمان از کوتاه ترین و سریع ترین مسیر از ساختمان خارج شوند. برای خروج می‌بایست درب‌های خروج اضطراری در ساختمان تعبیه گردند. مسیر خروج از این درب‌ها می‌بایست از قبل توسط علائم و تابلو‌هایی مشخص گردد تا در زمان وقوع حادثه به راحتی مسیر خروج مشخص باشد. طبق قوانین و استاندارد‌های ساختمان مسیر خروجی اضطراری ساختمان می‌بایست مستحکم تر از سایر قسمت‌ها ساخته شود چرا که در زمان هجوم افراد برای خروج توان تحمل این فشار را داشته باشد. از طرفی مسیر تا حد امکان کوتاه و دسترسی به مسیر‌های خروج اضطراری از قسمت‌های مختلف ساختمان امکانپذیر باشد. 

تاریخچه استفاده از درب خروجی اضطراری

در سال 1883 در ساندرلند انگلستان فاجعه‌ای رخ داد که در آن 183 کودک جان خود را از دست دادند. در یک برنامه سرگرم کننده برای کودکان وقتی در پایان مراسم قرار بود هدایایی به کودکان داده شود کودکان به سمت درب خروجی پایین راه پله‌ها هجوم آوردند. متاسفانه درب به صورت داخل بازشو ساخته شده بود و بازشو آن به اندازه‌ای بود که کودک‌ها به صورت تک تک از آن میتوانستند خارج شوند. هجوم کودکان از یک طرف و فشار وارد شده به آنها باعث مرگ 183 کودک شد. حادثه‌ای بسیار غم انگیز و دردناک که بسیاری از خانواده‌ها را داغدار کرد. 

درب خروجی اضطراری

طبق تعریف ذکر شده در مقررات ملی ساختمان، درب خروجی اضطراری به عنوان راه فرار می‌باشد که در صورت وقوع حادثه امکان تخلیه سریع و ایمن فراهم شود. این گونه درب‌ها ضدحریق هستند و برای جلوگیری از سرایت آتش و دود و ... به سایر نقاط ساختمان در ورودی‌هایی چون موتورخانه، آشپزخانه و ... نصب می‌گردد. با نصب درب خروجی اضطراری از انتقال حریق به سایر قسمت‌ها تا مقدار زیادی جلوگیری می‌شود که باعث کاهش صدمات جانی و کاهش میزان خسارت می‌گردد.

درب‌های خروجی اضطراری فلزی هستند و در مقابل آتش بسیار مقاوم هستند. 

نکات مهم در مورد درب‌های خروجی ساختمان
در انتخاب درب‌های خروجی ساختمان می‌بایست نکات به شرح زیر رعایت شود :
*تعداد درب‌های خروجی بسته به تعداد واحد‌ها و حجم جمعیت ساختمان و مجتمع‌ها محاسبه می‌گردد.
*ابعاد و اندازه درب خروجی ساختمان
*باز شدن سریع و بدون مشکل درب‌ها
نکته بسیار مهمی که ما در اینجا در مورد آن صحبت میکنیم جهت باز شوی درب می‌باشد .درب ورودی و خروجی ساختمان باید از نوع بیرون باز شو انتخاب گردد.
رعایت این نکته در هنگام ساخت درب که جهت باز شوی آن بیرون بازشو باشد درزمان ازدحام جمعیت و برگشت افراد به عقب که آسیب را دو برابرمی کند میتواند کمک شایانی برای خسارت کمتر باشد .پس برای درب خروجی ساختمان و درب ورودی ساختمان می‌بایست از درب‌های بیرون باز شو استفاده کرد
این در حالی است که در تولید درب‌های حیاطی برای مصارف خانگی مستلزم رعایت این نکته نیست چرا که ممکن است بنا به دلایلی مانند کمبود فضا جهت باز شوی درب و اینکه درب نباید به داخل خیابان یاکوچه باز  شود .درب به داخل بازشو انتخاب شود

درب حریق استاندارد و مورد تایید آتش نشانی

شاید یکی از معمول ترین علل شروع حریق در ساختمان‌ها و کارخانجات بی احتیاطی افراد باشد؛ بنابراین ساده ترین و موثرترین روش برای پیشگیری و یا کاهش خطرات بعد از حریق، اطمینان حاصل کردن از طراحی ایمن و رعایت نکات ایمنی در ساخت یک ساختمان است. در مقاله‌ای جدا در مورد نکات ایمنی وسایل گرمایشی یک ساختمان توضیحات کامل داده شده است؛ اما نکته‌ای دیگر در بحث ایمن سازی، مجهز کردن ساختمان به درب‌های  ضد حریق هستند که این درب‌ها دارای چه مشخصاتی  و در کجا قابلیت نصب دارند.

یکی از الزاماتی که هر ساختمان مسکونی و یا اداری باید در هنگام ساخت رعایت کند تا ساختمان به تایید سازمان آتش نشانی برسد؛ تعبیه درب ضد حریق طبق اصول و استانداردهای آتش نشانی در ورودی پله‌های اضطراری ساختمان است. (اصول و مقررات سازمان آتش نشانی تا یک سال بعد از زمان انتشار رسمی توسط سازمان استاندارد ملی ایران اعتبار دارد و بعد از پایان تاریخ، شرکت‌های بازرگانی و تولید درب ضد حریق باید طبق استاندارد‌های ملی ایران خدمات خود را ارائه دهند).

درب ورودی به پله‌های خروج اضطراری  و لابی آسانسور در تمام طبقات یک ساختمان مسکونی یا اداری باید دارای ویژگی‌های به خصوص به شرح زیر باشد:

*علاوه بر استحکام و مقاومت در برابر ضربه باید در برابر آتش و حریق هم مقاومت لازم را داشته باشد.

*باید دارای دود بند باشد.( به درب‌های شیشه‌ای گفته می‌شود که در طبقات، فضای بین راه پله و آسانسور را جدا می‌کند که این شیشه‌ها از نوع سکوریت 10 میل است و دما را تا 250 درجه سانتی گراد تحمل می‌کند.که نصب این شیشه‌ها برای گرفتن پایان کار الزامیست.)

شرایط نصب درب ضد حریق طبق قانون آتش نشانی

ساختمان‌هایی که متراژ آنها بالای 200 متر هستندو تا پنج طبقه روی همکف باشد. باید در همه طبقات حتی پارکینگ و زیر زمین از درب ضد حریق شیشه‌ای ( دودبند) استفاده کنند و در ساختمان‌ها با متراژ کمتر از 200 فقط در قسمت ورودی لابی لازم است. چنانچه تعداد طبقات ساختمان از پنج طبقه بیشتر باشد باید از درب ضد حریق آهنی استفاده نمود.