هدف از شیب بندی ساختمان چیست؟
تاریخ انتشار: 1405/07/05
اصول شیب بندی ساختمان
شیب بندی از جمله جزئی ترین و مهم ترین مواردی است که در طراحی یک ساختمان، محوطه و ... باید به آن توجه داشت. شیب بندی حرکت و خروج آب از محوطه مدنظر را فراهم می‌سازد.
هدف از شیب بندی ساختمان چیست؟
مهم ترین هدف از شیب بندی ساختمان تخلیه آب است. این شیب بندی در فضاهای مختلف ساختمان انجام میشود از جمله : حمام، دستشویی، آشپزخانه، بام، پیاده رو سازی، محوطه سازی و ... شیب بندی چه در فضای خارجی و چه در فضای داخلی باید از اصول مشخصی تبعیت کند.
پلان شیب بندی در شیب بندی ساختمان
پلان شیب بندی از جمله مهم ترین مولفه‌ها در شیب بندی ساختمان به شمار می‌رود. همچنین علاوه بر دیوارهای خارجی، مسیر شیب بام به سمت ناودان‌ها، خرپشته و فضاهای نورگیر از قسمت‌های بام بیرون آمده اند.
شیب بندی سرویس بهداشتی
شیب بندی سرویس بهداشتی از جمله بخش‌های مهم شیب بندی ساختمان است. اهمیت خروج آب در محوطه‌هایی نظیر حمام بر همه روشن است. شیب بندی حمام باید به طرف کف شور طراحی شود. محل کف شور معمولا در قسمت مرکزی حمام قرار دارد. در صورتی که ابعاد حمام کم باشد شیب بندی با کم یا زیاد کردن ملات تعبیه شده در پشت موزاییک مورد نظر ایجاد می‌گردد اما اگر ابعاد حمام زیاد باشد شیب بندی به جای کم یا زیاد کردن ملات پشت یک موزاییک خاص با شمشه گیری به طرف کف شور انجام میشود.
در سرویس بهداشتی کاسه توالت باید پایین تر از سایر قسمت‌ها قرار بگیرد. در چنین شرایطی پس از فرش کف، آب به آسانی و با سرعت مناسب به سمت کاسه توالت سرازیر میشود. رعایت این نکات در شیب بندی و طراحی محل قرار گیری کاسه توالت ضروری است.
شیب بندی چهارطرفه
شیب بندی چهارطرفه از جمله روش‌های فراگیر در شیب بندی ساختمان است. در شیب بندی چهارطرفه دیوارهای با اندازه پنج متر در پنج متر چیده میشود که این دیواره حدودا 2متر ارتفاع دارد و در مرکز آن کرمی با ارتفاع 2 سانتی متر تعبیه میشود. با کشیده شدن این کرم به گوشه‌های ریسمان باعث میشود تا شیب حاصل گردد.
در راستای ریسمان شیب دار شمشه گذاری صورت می‌پذیرد همچنین از خاک دو نم برای پر کردن متن شمشه استفاده میشود. پس از پر کردن متن شمشه با استفاده از خاک دو نم، سطح پر شده با بکارگیری شمشه آهنی و یا شمشه چوبی شمشه کش میشود و به این ترتیب شیب چهارطرفه به وجود می‌آید.
کانال‌های تاسیساتی و شیب بندی ساختمان
در شیب بندی ساختمان در نظر داشتن شرایط کانال‌های تاسیساتی ضروری و دارای اهمیت است. کانال‌های تاسیساتی شامل لوله‌های برق رسانی، کابل‌های آنتن، کابل‌های برق، لوله‌های آب سرد، لوله‌های آب گرم، لوله‌های فاضلاب، لوله‌های آب باران، هوا کش و ... قرار می‌باشند.
هیراد تولید کننده درب فلزی، درب پارکینگ، درب ریلی، درب حیاط، درب لابی، درب ضد سرقت، سایبان خودرو، سایبان ماشین، بارانگیر، ساختمان پیش ساخته، کانکس و ساندویچ پانل
شیب بندی در جهت بخش‌های میانی پشت بام
شیب بندی ساختمان در دو حالت انجام میشود. یکی شیب بندی در جهت بخش‌های میانی پشت بام و دیگری شیب بندی در جهت کناره و یا گوشه‌های پشت بام.در حالت اول لوله‌های آب باران در میان ستون‌های آجری ساخته شده و در بخش‌های میانی ساختمان تعبیه می‌شوند.
از جمله موارد حائز اهمیت در این مرحله می‌توان به محاسبات مربوط به مجاری آب و طراحی آن اشاره کرد. دقیق اجرا شدن این موارد تاثیر مستقیمی بر بهبود کیفیت شیب بندی ساختمان خواهد داشت. همچنین مسئله کشش سریع از مهم ترین نکاتی است که باید در طراحی مربوط به این مرحله توجه کرد.
بطور کلی ناودان باید به نحوی انتخاب شود که بعد از مرحله عمودی بتواند جریان آب را بدون اشکال در مسیر لازم تسهیل و تسریع کند. بنابراین انتخاب ناودان و شیب بندی در جهت بخش‌های میانی پشت بام باید به نحوی باشد که بعد از مرحله عمودی از کمترین لوله گذاری افقی تا چاه فاضلاب استفاده شود.
شیب بندی بخش‌های میانی در غیاب ستون‌های میانی
شیب بندی در جهت بخش‌های میانی پشت بام بطوری که در ساختمان ستون‌های میانی وجود نداشته باشد ضروری است. در چنین شرایطی حرکت آب باران جمع شده در پشت بام به سمت سرویس و آب ریزها بیشتر از سایر حالت‌ها است.بنابراین طراحی دقیق شیب بندی به منظور تسریع خروج آب باران و کنترل جریان آب از اهمیت بالایی برخوردار است.
در صورت غیاب ستون‌های میانی در طراحی ساختمان لوله‌های جداگانه‌ای به عنوان لوله‌های آب باران از جدار لوله‌های فاضلاب آب ریزها به سمت پشت بام بر می‌گردد.عدم اتصال لوله‌های آب باران و لوله‌های فاضلاب در این طراحی ضروری است چرا که در صورت اتصال این لوله‌ها، گازهای حاضر در چاه فاضلاب به آسانی از طریق لوله‌هایی که بالا می‌رود به سطح پشت بام می‌رسد.
شیب بندی در جهت کناره‌های پشت بام
شیب بندی در جهت کناره‌ها و یا گوشه‌های پشت بام است. در شرایطی که ساختمان موقعیتی در مرکز محوطه و یا حدود آن داشته باشد کاربردی خواهد بود. در صورتی که موقعیت ساختمان در مرکز محوطه پیش بینی شده باشد باید لوله آب باران را به سوی آن و در مسیر و محلی مشخص تعبیه کرد. در این حالت شیب بندی از وسط پشت بام به سمت کناره‌ها و گوشه‌ها و در نهایت به سمت سوراخ ناودانی خواهد بود.
پوکه معدنی در شیب بندی ساختمان
پوکه معدنی از جمله مصالح اصلی در شیب بندی به شمار می‌رود. این پوکه‌ها در واقع گدازه‌های آتشفشانی هستند که دمایشان بعد از رسیدن به سطح زمین کاهش یافته و سرد می‌شوند. وزن حجمی پوکه معدنی به دلیل حفره‌های فراوان از 1 کمتر است .
یکی از مهم ترین کاربردهای پوکه معدنی شیب بندی است. از پوکه معدنی به عنوان مصالح ساختمانی در شیب بندی پشت بام، شیب بندی کف طبقات فوقانی و ... به صورت فراگیر استفاده میشود. استفاده از این پوکه‌ها به دلیل عایق حرارتی بودن دارای اهمیت است.
تاثیر محیط درطراحی شیب بندی ساختمان
از دیگر عوامل مهم در شیب بندی ساختمان‌ها تاثیر محیط بر طراحی و مهندسی شیب بندی است. طراحان باید به این نکته توجه داشته باشند که طراحی شیب بندی در مناطق سردسیر نیازمند مقدماتی خاص و در مناطق گرمسیر نیازمند مقدماتی دیگر است.
در مناطق سردسیر جلوگیری از یخ زدن آب روهای تعبیه شده در سیستم شیب بندی ضروری است به این ترتیب در این مناطق شیب بندی سقف را به نحوی پیاده می‌کنند تا آب روها در قسمت آفتاب گیر در سقف قرار بگیرند. توجه به عواملی از این قبیل در طراحی شیب بندی در پیشگیری از بروز مشکلات احتمالی و تسهیل خروج آب از اهمیت بالایی برخوردار است که باید به آن توجه کرد.
کف خواب
کف خواب از جمله قطعات مهم در شب بندی ساختمان می‌باشد. کف خواب یک قطعه فلزی است. این قطعه بطور معمول از آهن، ورق گالوانیزه و یا مس ساخته میشود. کف خواب مسی در ساختمان‌های مهم کاربرد بیشتری دارد.
کف خواب می‌تواند فرم‌های مختلفی داشته باشد که بسته به کاربرد و محل مصرف آن تعیین میشود. هدف از به کارگیری کف خواب هدایت آب باران به سمت ناودان است و دنباله کف خواب باید در داخل خود ناودان ادامه داشته باشد. البته همه قسمت‌های کف خواب باید به عایق آغشته شده باشد.
درصد شیب
از دیگر پارامترهای مهم در شیب بندی ساختمان درصد شیب است. انتخاب اصولی درصد شیب از جمله مهم ترین نکاتی است که به منظور تسهیل و تسریع خروج هر چه بهتر آب باید مورد توجه طراحان قرار بگیرد. درصد شیب در پلان‌های شیب بندی نشان مشخصی دارد. این درصد با یک فلش که نشانگر جهت حرکت و مسیر هدایت آب است و مقدار شیب در نظر گرفته شده در کنار آن نشان داده میشود. علاوه براین مقدار شیب تعیین شده در گوشه‌های مختلف بام‌ها با کدگذاری ثبت میشود.
اهمیت تعداد ناودان‌ها در شیب بندی ساختمان
از دیگر موارد مهم در شیب بندی ساختمان که مدنظر قراردادن تعداد ناودان است. از ناودان به منظور جمع آوری آب و هدایت آن به خارج از بام استفاده میشود. تعداد ناودان بر اساس بزرگی و کوچکی بام تعیین میشود. اگر سطح بام وسیع باشد به همان اندازه آب بیشتری در آن جمع میشود و در نتیجه به تعداد ناودان بیشتری نیاز خواهد بود. برای هر صد متر مربع از مساحت بام حداقل تعبیه یک ناودان ضروری است. بنابراین تعداد ناودان از جمله موثرترین پارامترها در خروج آب از بام است.
بهترین محل تئوری قرارگیری ناودان
علاوه بر تعداد ناودان عامل مهم دیگر انتخاب درست محل قرارگیری آن در مرکز بام ارزیابی می‌گردد. دلیل آن که مرکز بام به عنوان بهترین محل قرارگیری ناودان ارزیابی میشود که فاصله یکسان آن از سایر نقاط است. با قرار گرفتن ناودان در مرکز بام بار کلی سقف در تمام نقاط تقریبا بطور یکسان پخش میشود در واقع با این کار توزیع بار در سقف یکنواخت خواهد شد.
محل قرارگیری ناودان در عمل
با توجه به آن چه گفته شد محل قرارگیری ناودان چه در توزیع بار در سقف و چه در کنترل خروج آب از سقف دارای اهمیت فراوان است.در صورتی که ناودان در مرکز بام قرار نگیرد نسبت به یک نقطه از بام دورتر و نسبت به نقطه دیگر نزدیک تر خواهد بود، در نتیجه به همان نسبت بار نقطه دورتر بیشتر خواهد شد. با در نظر داشتن تمام محدودیتی که از چگونگی طراحی ساختمان ناشی میشود محل قرار گیری ناودان باید به نحوی انتخاب شود تا حد امکان فاصله یکسانی از تمام نقاط داشته باشد.
اهمیت بازوی کشش در شیب بندی ساختمان
بازوی کشش از دیگر مواردی است که در شیب بندی یک ساختمان باید مورد توجه طراحان قرار بگیرد. فاصله افقی از دیوار دست انداز بام تا محل قرارگیری ناودان بازوی کشش می‌باشد. مهم ترین نکته در طراحی بازوی کشش آن است که نباید طول بازو بیش از 7 متر باشد چرا که بار مرده سقف سنگین خواهد شد.
علائم قراردادی متداول در شیب بندی ساختمان
در شیب بندی ساختمان علائم مختلفی به منظور نشان دادن مشخصات شیب بندی به کار گرفته میشود. علامت آب رو از جمله این علائم است . علامت آب رو در واقع محل آب رو مشخص می‌کند و این محل را با دایره کوچکی به قطر 10 سانتی متر نشان می‌دهد.
علامت شیب و درصد شیب از دیگر نشانه در شیب بندی ساختمان است. علامت شیب در واقع یک فلش است که جهت جریان آب را از کناره‌های بام به طرف آب رو مشخص می‌کند. درصد شیب روی فلش جهت حرکت آب رو روی مسیر شیب نشان داده میشود. کد ارتفاعی کف تمام شده پشت بام درست در کنار آب رو با علامت مخصوص خود نمایش داده میشود. این کد همچنین در کناره‌های بام ضمن محاسبه ارتفاع شیب نوشته میشود.
ضمنا عددی که روی تراز همجوار آب رو نوشته میشود در واقع همان عدد کف پشت بام است و عددی که روی علامت تراز در کناره‌های بام نوشته میشود عددی است که بعد از محاسبه ارتفاع شیب به دست آمده است.
ساخت ماهیچه در کناره‌ها درشیب بندی ساختمان
ساخت ماهیچه در کناره‌ها، گوشه‌ها و کنج‌ها ازدیگر موارد مهم در شیب بندی است. هدف از ساخت ماهیچه در گوشه‌ها پیش از هر چیز جلوگیری و ممانعت از نفوذ رطوبت در محل اتصال دیوار جان پناه و پشت بام است. این رطوبت از بارش باران و برف و جمع شدن آب ناشی میشود.
علاوه بر جلوگیری از نفوذ رطوبت، ساخت ماهیچه در کناره‌ها در واقع نوعی اجرای ساده عایق کاری است. در این روش کنج‌های اتصال باید با استفاده از ملات ماسه و سیمان و در زاویه 45 درجه و به شکل مورب ساخته شود. با رعایت این نکات آب جمع شده ناشی از بارش باران و برف در کنار دیوارها جمع نمی‌گرددو به سرعت تخلیه میشود.
بتن سبک در شیب بندی ساختمان
اصطلاحا بتن سبک به بتنی گفته میشود که در دانه بندی آن از مصالح سبکی نظیر پوکه یا سنگ‌هایی حاوی تخلخل استفاده شده باشد. این بتن نقش مهمی در شیب بندی ساختمان دارد. پس از تعیین اندازه، ارتفاع با استفاده از چند رگ آجر ایجاد میشود. در واقع در این مرحله ریسمانی از نقطه مورد نظر تا محل قرارگیری ناودان می‌کشند. از آن جا که ارتفاع محل قرارگیری ناودان صفر در نظر گرفته میشود این ریسمان شیب بام را مشخص می‌کند، آن گاه زیر ریسمان را با استفاده از موادی نظیر ملات ماسه، سیمان و تکه‌های آجر پر می‌کنند.
کرم بندی در شیب بندی ساختمان
کرم بندی در واقع ادامه شیب بندی ساختمان با استفاده از بتن سبک است. در ریسمان کشی از سایر نقاط نیز از همان شیب بندی به کار رفته برای دورترین نقطه استفاده میشود و در واقع کرم بندی شیب بندی کلیه قسمت‌های بام به سمت ناودان اجرا میشود. پس از اجرای همه مراحل ذکر شده بین کرم‌ها با بتن سبک پر میشود و اجرای مهندسی شده این بخش به دقیق تر شدن شیب بندی نهایی کمک فراوانی می‌کند. در نتیجه هر چه کرم بندی بهتر انجام شود به همان اندازه عمر ایزولاسیون بیشتر خواهد بود.
?>
